İkisi de kauçuk, ikisi de kasnak döndürüyor. Biri motorun senkron zamanlamasını taşıyor, diğeri alternatörden klimaya yardımcı üniteleri çeviriyor.
Aynı motorda iki ayrı tahrik hattı var
Bosch'un tahrik programı bu iki kalemi baştan ayırıyor. Triger kayışı senkron güç aktarımı için tanımlanıyor; motora özgü kauçuk karışımı, motora özgü diş profili ve cam elyaflı taşıyıcı iplikler sayılıyor, dişler poliamid bir örtü kumaşıyla korunuyor. Kanallı V kayışı ise yardımcı tahrik hattında, kısaltmasıyla FEAD hattında çalışıyor.
Buradaki ayrım kalite değil görev. Triger kayışı krank ile eksantrik arasındaki açı ilişkisini taşıdığı için dişli; kanallı kayış sürtünmeyle üniteleri çevirdiği için oluklu.
Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket
Kanallı kayışın döndürdükleri
Bosch yardımcı tahrik şemasında kayışın uğradığı kasnakları tek tek gösteriyor: alternatör kasnağı, viskoz kavramalı kasnak, direksiyon pompası kasnağı, su pompası kasnağı, krank ve titreşim damperi kasnağı, kompresör kasnağı. Tek bir kayış bunların hepsini birden çeviriyor.
Kayışın kendisinde de tip farkları var. Tek ve çift kanallı sürümler bulunuyor, arka yüzü elyaf takviyeli. Start-stop uygulamaları için geliştirilen özel kayışlarda ise çoğu kez aramid taşıyıcı iplik kullanılıyor. Bu yüzden aynı oluk sayısı ve aynı uzunluk, iki kayışı otomatik olarak birbirinin yerine koymuyor.
Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket
V kayışı, kanallı kayış, triger kayışı
Üçüncü bir kalem daha var: açık kanatlı ve dişli V kayışları. Bosch bunları yağ ve ısıya dayanıklı, elyaf takviyeli karışımla üretilen, çok oluklu tahriklerde kullanılan ürünler olarak anlatıyor. Eski BMW motorlarında yardımcı tahrik bu tipten kayışlarla kurulmuş olabiliyor.
Katalogda karşınıza çıkan adlandırmalar da buradan geliyor. Kanallı V kayışı, V kayışı ve triger kayışı ayrı ürünler; ürün adındaki kod hangi ailede olduğunuzu gösteriyor.
Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket
Değişim tarafındaki asıl ayrım
Triger kayışı setleri araca özgü hazırlanıyor ve gereken bütün bileşenleri içeriyor; su pompası setinde ayrıca triger kayışıyla tahrik edilen soğutma sıvısı pompası da bulunuyor. Buradaki talimat da araca özgü: hangi cıvatanın yeniden kullanılacağı, gergi rulmanının nasıl ayarlanacağı setin kendi belgesinden okunuyor.
Bosch'un 62 numaralı atölye bülteni bunun somut bir örneği. Bülten kapsamını ilk sayfada yazıyor: Opel, Saab ve Vauxhall modelleri ile 1 987 946 525 triger seti ve 1 987 946 911 su pompası seti. O kapsam içinde setten çıkan cıvata ve kare somunların kullanılması isteniyor, sökülen montaj parçaları yeniden takılmıyor; gerginlik ayarı araç üreticisine ve model serisine göre iki ayrı yöntemle yapılıyor ve motor iki tam tur döndürüldükten sonra gerginlik yeniden denetleniyor. Bunlar bütün triger setleri için genel kural değil, o setlerin talimatı. Kanallı kayış tarafında ise böyle bir açı senkronu yok; oradaki mesele kayışın hattı doğru izlemesi ve gerginliğin kendi düzeneğinden gelmesi.
Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket, Bosch Automotive Aftermarket
Yağ içinde çalışan triger kayışı
Bosch programında ayrı bir başlık daha var: yağ banyosunda çalışan triger kayışları. Üretici bunların, o güne kadar kullanılan zincir tahriklerine göre belirgin biçimde daha az sürtünme kaybı verdiğini yazıyor. Yani triger tarafında kauçuk ile zincir arasındaki tercih tek yönlü ilerlemiş değil, uygulamaya göre değişiyor.
Pratikte bunun anlamı şu: aracınızın triger tarafında ne olduğunu ürün adına bakarak değil, motorun kendi uygulama bilgisinden doğrulamak gerekiyor.
Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket
İlgili ürünleri inceleyin
Aşağıdakiler bu parça grubundan katalog örnekleridir. Aracınıza uygun seçenek, ürünün uygulama bilgileri ve üretici kataloğuyla belirlenmelidir; burada listelenmeleri birbirlerinin muadili oldukları anlamına gelmez.
- BMW E84 E90 E91 E92… N47 Kayış Motor 11288519128 BOSCH
- BMW F20 F21 F22 F23… B38 Kayış 6PK1165 11288646472 BOSCH
- BMW E46 E60 E81 E82… N42 N45 N46 V Kayış 013 997 46 92 A6PK1870 11287631810 CONTINENTAL
- BMW 1 Serisi F20 F21 B37 Kayış 6PK1153 11288613707 BMW GROUP
Kayış & Kasnak seçeneklerini inceleyin
Üretici kaynakları
Sık Sorulanlar
- Kanallı kayış koparsa motor zamanlaması bozulur mu?
- Kanallı V kayışı Bosch şemasında yardımcı tahrik hattında yer alıyor; alternatör, direksiyon pompası, su pompası ve kompresör gibi kasnakları çeviriyor. Krank ile eksantrik arasındaki senkron aktarım triger kayışının tanımı. Yine de yardımcı hatta su pompası kasnağı da bulunduğu için kayışın kopması soğutma tarafını doğrudan etkiler.
- Aynı oluk sayısına sahip iki kayış birbirinin yerine geçer mi?
- Bosch tek ve çift kanallı tipleri, elyaf takviyeli arka yüzü ve start-stop uygulamaları için aramid taşıyıcı iplikli özel kayışları ayrı ayrı anlatıyor. Oluk sayısı bu farkların yalnız biri; seçim aracın uygulama bilgisinden yapılmalı.
- Triger seti alınca eski cıvatalar kullanılabilir mi?
- Bosch'un 62 numaralı bülteni, kapsamına aldığı Opel, Saab ve Vauxhall setlerinde setten çıkan cıvata ve kare somunların kullanılmasını şart koşuyor, sökülen montaj parçalarının yeniden takılmasını istemiyor; avare rulman dişinin ölçüsü araca göre değiştiği için sette farklı cıvata sürümleri bulunabiliyor. Başka bir araçta ne yapılacağı o setin ve aracın kendi montaj belgesinden okunur.
