İçeriğe atla
HMY Otomotiv
BAKIM & PERİYODİK

Kayış değişiminde gergi ve avare rulman neden birlikte kontrol edilir

3 dk okuma
Kayış değişiminde gergi ve avare rulman neden birlikte kontrol edilir

Yeni kayış eski bir rulmanın üzerinde çalışıyorsa iş yarım kalıyor. Gergi ile avare rulmanın görevleri farklı, ikisinin de kontrol yeri farklı.

Gergi rulmanı ile avare rulman ayrı işler yapar

Bosch, gergi ve avare rulmanlarını aksesuar tahriki başlığı altında anlatıyor, yani motorun önündeki kanallı V kayışı hattında. Tanım kısa: gergi rulmanı kayış gerginliğini çalışma durumuna ve motor yüküne göre dinamik olarak ayarlıyor. Avare rulman ise kayışı yönlendiriyor ve tahrik sistemine binen yükün bir bölümünü üstleniyor.

Gerginlik dengeleme iki zaman ölçeğinde çalışıyor. Sıcaklık ve yük dalgalanmasından gelen kısa süreli değişimler ile aşınmadan doğan uzun süreli değişimler aynı düzeneğin konusu. Yani gergi rulmanı yalnız montaj anında değil, motorun her çalışma durumunda iş yapıyor.

Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket

İçeride ne var

Gergi rulmanının yapısında çelik ya da plastik dış bilezik, tek veya çift sıra bilyalı rulman ve ön gerilmeyi üreten bir burulma yayı bulunuyor. Avare rulmanda ise yağ haznesi büyütülmüş bilyalı rulman ile çelik ya da poliamid bir dış bilezik var; bilezik düz ya da oluklu olabiliyor.

Bu ayrıntı sipariş ekranında işe yarıyor. Avare rulmanın dış yüzeyinin düz mü oluklu mu olduğu, kayışın hangi yüzüyle temas ettiğine bağlı. Görsel benzerliğe bakarak seçim yapmak bu yüzden zayıf bir yöntem.

Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket

Sökerken ve takarken bakılacaklar

Aynı belgedeki aksesuar tahriki atölye notu birkaç kuralı bir arada veriyor: motor ortam sıcaklığına kadar soğutulmalı, kayış tahrik sisteminin bütün bileşenleri değiştirilmeli, eksen kaçıklığı, eksenel kayma ve eğik oturma önlenmeli. Kasnaklarla germe düzeneklerinin yağ, fren hidroliği, soğutma sıvısı ve yakıt gibi işletme sıvılarından korunması ayrıca isteniyor. Rulmanın yanından damlayan bir sızıntı varsa kaynağı kapatılmadan yeni parça takmanın anlamı kalmıyor.

Adım adım montaj anlatan tek Bosch belgesinin kapsamı ise dar, bunu baştan söylemek gerekir: 62 numaralı atölye bülteni yalnızca Opel, Saab ve Vauxhall modelleri ile iki belirli seti, bir triger kayışı setiyle bir su pompası setini kapsıyor. BMW için bağlayıcı bir tarif değil ve aksesuar tahrikini değil triger hattını anlatıyor. Yine de bir gergi rulmanının hangi noktalarda denetlendiğini gösteriyor: rulman yerine oturmadan önce oturma yüzeyi temizleniyor, üreticinin bilgisi gerektiriyorsa cıvata dişine diş kilitleyici uygulanıyor, setten çıkan cıvata ve kare somunlar kullanılıp sökülen montaj parçaları geri takılmıyor. Gerginlik ayarının bir yönteminde motor iki tam tur döndürüldükten sonra rulman gevşetilip gösterge yeniden hizalanıyor.

Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket, Bosch Automotive Aftermarket

Tek parça değil, hat düşünmek

Bosch'un serbest dönüşlü kasnak sayfasındaki uyarı bu konunun özeti sayılır: bir bileşendeki aşınma diğerlerinin arıza riskini artırıyor, sistemin tamamı kontrol edildiğinde başka hangi parçaların değişmesi gerektiği bir arada görülüyor. Serbest dönüşlü alternatör kasnağının kendisi de kayış titreşimini, germe kuvvetlerini ve yolunu azaltan bir parça.

HELLA aynı mantığı triger kayışı ve soğutma sıvısı pompası setleri üzerinden kuruyor, yani ana tahrik tarafında. Setin içinde triger kayışının yanında gergi, saptırma ve kılavuz rulmanları, damperler ve contalar bulunuyor; hepsinin birlikte değişmesi sonradan gelen onarım ve garanti sorunlarına karşı en yüksek korumayı veriyor. Bu setin anlatımında bile aksesuar hattı gündeme geliyor: servis sırasında alternatörün serbest dönüş kasnağının, burulma titreşim damperinin ve yardımcı tahrik bileşenlerinin de kontrol edilmesi isteniyor.

Kaynak: Bosch Automotive Aftermarket, HELLA

İşi kapatmadan önce

HELLA, triger seti anlatımında ürün belgesindeki adımların ve araç üreticisinin özel montaj talimatının izlenmesini, gereken özel aletlerin kullanılmasını istiyor. Bosch'un dar kapsamlı bülteni de kendi anlatımının üreticinin kılavuzundan bir alıntı olduğunu, kılavuzun tamamına uyulması gerektiğini söylüyor. İki kaynak da aynı yere çıkıyor: buradaki sıra bir kontrol listesi, aracın kendi servis bilgisinin yerine geçen bir tarif değil.

Son adım kayıt: yapılan iş servis etiketi ve servis defteri kaydıyla belgeleniyor. Bir sonraki bakımda hangi parçanın ne zaman değiştiğini bilmek, aynı hatta iki kez girmenin önüne geçiyor.

Kaynak: HELLA, Bosch Automotive Aftermarket

İlgili ürünleri inceleyin

Aşağıdakiler bu parça grubundan katalog örnekleridir. Aracınıza uygun seçenek, ürünün uygulama bilgileri ve üretici kataloğuyla belirlenmelidir; burada listelenmeleri birbirlerinin muadili oldukları anlamına gelmez.

Triger, Zincir & Vanos seçeneklerini inceleyin

Üretici kaynakları

Sık Sorulanlar

Kayışı değiştirip rulmanları yerinde bırakmak olur mu?
Bosch'un aksesuar tahriki atölye notu kayış tahrik sisteminin bütün bileşenlerinin değiştirilmesini istiyor ve bir parçadaki aşınmanın diğerlerinin arıza riskini artırdığını belirtiyor. HELLA da triger setinde bileşenlerin birlikte değişmesini sonradan gelen onarıma karşı en güçlü koruma olarak anlatıyor.
Avare rulmanın düz ya da oluklu olması ne anlama gelir?
Bosch avare rulmanın dış bileziğinin çelik ya da poliamid olabildiğini, düz veya oluklu üretildiğini yazıyor. Rulman kayışı yönlendiriyor ve gerektiğinde sarım açısını artırıyor; hangi yüzeyin kayışla temas ettiği uygulamaya bağlı.
Yeni rulman takıldıktan sonra ne denetlenir?
Bosch'un aksesuar tahriki notu eksen kaçıklığının, eksenel kaymanın ve eğik oturmanın önlenmesini istiyor. Opel, Saab ve Vauxhall için yazılmış triger seti bülteninde ise gerginlik ayarının bir yönteminde motorun iki tam tur döndürülüp ayarın yenilendiği anlatılıyor; hangi sıranın geçerli olduğunu aracın kendi servis bilgisi belirler.

Aynı bölümden